Fatih Sultan Mehmetin Ermeni Patrikhanesini kurma sebebi

Sevan Nişanyan, Fatih Sultan Mehmet'in İstanbul Ermeni Patrikhanesi'ni kurmasının modern bir insan hakları yaklaşımı olmadığını, uluslararası jeopolitik bir hamle olduğunu anlatıyor. 1045'te Bizans'ın Ermeni patriğini sürgün etmesiyle Ermeni Kilisesi dört yüz yıl süren bir kaosa sürüklendi ve birbirine rakip birçok katolikosluk ortaya çıktı. 1444'te Akkoyunluların himayesinde tek bir katolikosluk kurulmaya çalışıldı, buna karşılık Memlükler rakip bir katolikos yarattı. Osmanlı da bu denkleme, özellikle Akkoyunlularla nihai hesaplaşma öncesinde, Bursa'dan getirttiği Hovagim'i İstanbul Ermeni Patriği ilan ederek dahil oldu. Böylece bu kurum, Osmanlı'nın uluslararası politikada bir hamlesi ve zamanla 'böl ve yönet' taktiğinin bir aracı haline geldi.