Osmanlı'nın Çerkez iskanı ve Suudi Arabistan dönüşümü

Sevan Nişanyan, videoda iki ana konuyu ele alıyor. İlk bölümde, Osmanlı döneminde Çerkezlerin Anadolu'ya iskan politikasının ilginç coğrafi dağılımını inceliyor. Marmara Bölgesi'nde Balıkesir-Manyas ve Bursa-Yalova-İzmit hattı olmak üzere iki ana küme oluşturulduğunu, İstanbul çevresine bir güvenlik kuşağı gibi yerleştirildiklerini belirtiyor. Asıl dikkat çekici noktanın ise Samsun'dan Adana'ya uzanan hat boyunca yapılan iskan olduğunu, ancak bu hattın doğusunda, yani Türkiye'nin doğu yarısında bir iki istisna dışında neredeyse hiç Çerkez köyü bulunmadığını vurguluyor. Bu dağılımın İstanbul'un asayişini sağlama veya Doğu illeri için bir arka cephe oluşturma gibi stratejik kaygılarla yapılmış olabileceğini, hatta Rusya ile bir anlaşmanın ürünü olabileceğini sorguluyor. İkinci bölümde ise konuyu Suudi Arabistan'a getirerek, ülkedeki toplumsal dönüşümün Muhammed bin Selman'ın veliaht olmasıyla radikal bir proje olarak başladığını, ülkenin büyük bir hızla kalkınıp toplumsal dokusunun değiştiğini belirtiyor ve bu bağlamda sekülerlik ile modernleşmeyi eşleştiren 20. yüzyıl paradigmasından uzaklaşmak gerekebileceğini sorguluyor.