19. Yüzyıl Biliminin Amatör ve Özgür Karakteri

Sevan Nişanyan, son yüzyılda bilimin toplumdaki rolünün değiştiğini, bunu anlamadan konuşulanların havada kaldığını belirtiyor. 19. yüzyıl bilimini ele alıyor: Avrupa'da akıllara durgunluk veren keşifler yapılmış, evrenin sırları birer birer çözülmüş. Pasteur, Darwin, Maxwell gibi isimler fizik, biyoloji, sosyal bilimler ve teknoloji alanlarında devrim yaratmış; elektrik insan hayatına girmiş, uçak keşfedilmiş. Ancak Nişanyan, bu bilimsel atılımları yapanların neredeyse tamamının amatör olduğunu vurguluyor. Bu kişilerin sıfır veya çok düşük bütçelerle çalıştığını, asıl mesleklerinin yanında bilimsel araştırma yaptığını, sponsor desteği aldığını veya öğretmen olup masraflarına göz yumulduğunu, kamudan herhangi bir destek görmediğini söylüyor. Ona göre, 19. yüzyıl biliminin en temel özelliği budur.