Türklerin Göktürk Alfabesini Terk Edip Başka Alfabeleri Benimsemesi

Sevan Nişanyan, Türklerin tarih boyunca neden birçok farklı alfabe kullandığını ve özellikle Göktürk alfabesini neden terk ettiğini açıklıyor. Uygur alfabesinin aslında Türklerin kendi özgün alfabesi olmadığını, Süryani alfabesinden uyarlandığını belirtiyor. Türklerin özgün alfabesinin Göktürk alfabesi olduğunu ancak çok erken dönemde, Göktürk devleti daha sallantıdayken bile 'işe yaramaz' görülerek terk edildiğini vurguluyor. Bunun iki temel nedeni olduğunu söylüyor: Birincisi, Türklerin kendi geleneksel kültürlerini dar ve yetersiz bularak daha büyük bir kültürel ufka ulaşma arayışına girmeleri; bu yüzden Hristiyanlık, Budizm ve İslam gibi dinleri ve dış dünyanın alfabelerini inanılmaz bir hızla benimsemeleri. İkincisi ise, Göktürk alfabesinin Türkçenin yapısına birebir uymasının bir dezavantaj yaratması. Nişanyan bu durumu, çocuğa tam uyan elbisenin kısa sürede küçük gelmesi benzetmesiyle açıklıyor ve alfabenin yeni dini (Budizm, İslam) kavramları karşılamak için kullanılamadığını, bu kadar mükemmel uyumun aslında gelişimi engellediğini ifade ediyor.