Cumhuriyet aydınlarının solculuğa kayışı

Sevan Nişanyan, 1960 sonrasında laikliğin bir tür seküler dine dönüştüğünü, Cumhuriyet'in orta sınıfı ile askerler arasındaki kopuşun hastalıklı sonuçlar doğurduğunu anlatıyor. Mektepli sınıfların büyük ölçüde Marksizm ve solculuğa kaymasını, bunun mevcut devlet düzeninde kendilerine yer bulamamanın getirdiği bir çaresizlik ve teslimiyet hali olduğunu söylüyor. 1960'ların ortalarından itibaren Cumhuriyet aydınlarının en seçkinleri (Mehmet Ali Aybar, Çetin Altan, Aziz Nesin gibi) umutsuzluktan solculuğa yönelmiştir. Bu, Cumhuriyet'in eğitimli kuşağının devlet yönetiminden tasfiyesinin başlangıcıdır; süreç 1940'ların sonunda başlamış, 1960'larda daha büyük bir atılımla iktidarı yeniden ele geçirme denemeleri başarısız olunca tamamen yönetim dışına itilmişlerdir.