Hasan Tahsin Paşa neden Selanik'i teslim etti

Sevan Nişanyan, Hasan Tahsin Paşa'nın Selanik'i Yunan birliklerine direnişsiz teslim etmesini, dönemin stratejik bir zorunluluğu olarak yorumluyor. 1912 Balkan Savaşları'nda Osmanlı ordusu Bulgar cephesinde ağır yenilgi almış, Selanik ise hem Yunan hem de daha büyük bir Bulgar kuvveti tarafından tehdit ediliyordu. Hasan Tahsin Paşa, şehrin Bulgarların eline geçmesini önlemek için Yunanlılara teslim olmayı tercih etti. Paşa'nın Arnavut kökeni ve Bektaşi ilişkileri üzerinden vatan hainliğiyle suçlanmasını Nişanyan, yenilgi sonrası tipik spekülasyonlar olarak değerlendiriyor ve bu iddiaların kesinliğine dair net bir kanıt olmadığını belirtiyor. Teslim sonrası Paşa Türkiye'ye dönememiş, bir süre Avrupa'da yaşamış; oğullarından biri Arnavutluk'ta görev alırken diğeri Yunanistan'a yerleşerek tanınmış bir ressam olmuştur. Nişanyan, Osmanlı'nın dağılma sürecindeki bu tür geçişlerin, aidiyetlerin savrulduğu büyük bir altüst oluşun parçası olduğuna dikkat çekiyor.