1991 sonrası Türkiye-ABD ilişkileri ve İslami model projesinin çöküşü

Sevan Nişanyan, 1990'lardan günümüze Türkiye-Amerika ilişkilerini değerlendiriyor. Soğuk Savaş'ın bitişiyle Türkiye'nin Sovyetler'e karşı kale olma işlevini yitirdiğini, 2000'lerin başında ise ABD ve Avrupa'nın Türkiye'ye İslam dünyasında modern, Batı'yla barışık bir model rolü biçtiğini anlatıyor. Bu proje kapsamında, katı laiklikten uzaklaşılıp İslami söylemlerin benimsenmesinin Kenan Evren, Turgut Özal ve Erdoğan nezdinde teşvik edildiğini, Fethullah Gülen hareketinin de bu projenin bir aracı olarak desteklenip finanse edildiğini söylüyor. Ancak bu projenin, Arap dünyasının Türkiye'nin Müslüman kimliğine kuşkuyla yaklaşması, Arap Baharı'nın beklenmedik sonuçları ve Türk ordusunun ordu dışındaki bir yapılanmanın (Gülen cemaati) yabancı devletlerle iş birliği içinde güçlenmesine tahammül edememesi nedeniyle 2012 sonrası tamamen çöktüğünü belirtiyor. Bu başarısızlığın, Türkiye'nin benzer emperyal ihtiraslarının gerçekçi olmadığı yönündeki kişisel kanaatini güçlendirdiğini ifade ediyor.