Karamanlı Rumlarının dil değişimi ve kimliği

Sevan Nişanyan, Kapadokya ve İç Anadolu'da yaşayan Karamanlı Rumlarının 19. yüzyıla gelindiğinde ana dillerinin Türkçe olduğunu, ancak 16. yüzyıldan itibaren yaşanan bir süreçte Rumca konuşan bu topluluğun dil değiştirdiğini belirtiyor. Buna rağmen kimlik tanımlarının her zaman din temelli olduğunu ve kendilerini asla Türk olarak değil, Rum olarak gördüklerini vurguluyor. Bu durumun aksini iddia etmenin onların kimliğine yönelik bir hakaret olarak algılandığını söylüyor. Osmanlı coğrafyasındaki diğer Hristiyan toplulukların da benzer bir asimilasyon yaşadığını, örneğin Fırat'ın doğusundaki Ermenilerin zamanla Kürtçe konuşmaya başlasalar da kendilerini Ermeni olarak tanımlamaktan gurur duyduklarını aktarıyor. Karamanlıların, Bizans döneminde Anadolu'ya yerleşen Hristiyan Türkler olduğu iddiasını ise "Türk faşistlerin 20. yüzyıldaki hezeyanı" olarak nitelendirip, tarihsel dayanağı olmayan, terbiyesizce bir iddia olduğunu söylüyor. Peçenek ve Kıpçak Türklerinin Bizans döneminde paralı asker olarak geldiğini doğrulasa da, bunların Türkçe konuşmayı sürdürdüklerine dair hiçbir kanıt olmadığını ve izlerinin kaybolduğunu belirtiyor. Selçuklularla gelen Türklerin Müslüman ve egemen sınıf olduğunu, tarihte egemen sınıfın yerel halkın dilini ve dinini benimsemesinin değil, asimilasyonun her zaman aşağıdan yukarıya doğru gerçekleştiğini savunuyor. Kapadokya'daki Rum cemaatinin Rumcayı bırakıp aşamalı olarak Türkçe konuşmaya başlamasının belgeli bir süreç olduğunu, egemen dilin kamusal alandaki prestiji nedeniyle önce erkeklerin, ardından kadınların dil değiştirdiğini anlatıyor. Sonuç olarak 19. yüzyılda Anadolu Rumlarının ve Ermenilerinin büyük bölümü Türkçe konuşsa da, tarihsel olarak Türklüğün dil ile sınırlı olmadığını, Müslümanlığın Türklüğün vazgeçilmez bir unsuru olduğunu ve bir Rum Ortodoks Kilisesi mensubuna "Türk" denmesinin Ergenekon teröristlerinin dandik tezleri olduğunu ifade ediyor.