Osmanlı'nın Yeni Ticaret Yollarında Başarısız Genişlemesi

16. yüzyılın ikinci yarısında dünya ticaret yollarının Akdeniz'den Atlantik ve Hint Okyanusu'na kayması Osmanlı Devleti'ni büyük bir çıkmaza soktu. Sokollu Mehmet Paşa döneminde, Kanuni'nin son yılları ile II. Selim ve III. Murat zamanlarında, Osmanlı bu yeni güzergâhlarda söz sahibi olmak için yoğun çaba gösterdi. Kızıldeniz üzerinden Habeşistan'a (Etiyopya) ordu çıkarılıp Portekizlilerle savaşıldı; Gujarat'a donanma gönderilip yerel yöneticilerle ittifak kurulmaya çalışıldı; Cezayir üzerinden Fas'a ordu sevk edilerek Atlantik kıyısında bir üs oluşturulmak istendi. Ancak hem Fas hem de Habeşistan projeleri kısa sürede büyük birer fiyaskoyla sonuçlandı. Atlantik ve Hint Okyanusu'ndaki yeni ticaret yollarında kalıcı bir varlık sağlanamadı. Bu başarısızlıklar, Osmanlı İmparatorluğu'nun gerileyişinin önemli bir dönüm noktası olarak değerlendirilmektedir.