Alevi coğrafyasının dağılımı ve Osmanlı'nın ulaşamadığı bölgeler

Sevan Nişanyan, Alevi nüfusun dağılımını ve tarihsel bağlamını irdeliyor. Alevi coğrafyasının, Bizans ve Osmanlı gibi güçler arasında sıkışmış bir tampon bölge (buffer zone) özelliği taşıdığını belirtiyor. Doğu Anadolu'nun batısı ile İç Anadolu'nun doğusunda, yani Fırat'ın batı yakasında yoğunlaştığını; buna karşın Van, Hakkari, Siirt gibi bölgelerde Alevi nüfusun tamamen yok edildiğini, Mardin'de neredeyse hiç bulunmadığını, Urfa ve Diyarbakır'dakilerin ise sonradan yerleşmiş Türkmen Aleviler olduğunu söylüyor. Birbirinden tamamen farklı dört ana Alevi bölgesi (Sivas-Malatya-Tokat üçgeni, Suriye'nin sahil kesimi, Güney Arnavutluk ve Rodop Dağları) sayan Nişanyan, bu bölgelerin tek ortak noktasının Osmanlı'nın buralara tam olarak hükmedememesi olduğunu ifade ediyor.