Cumhuriyetin Sosyolojik Temeli ve Zorunlu Askerlik

Sevan Nişanyan, 'Yanlış Cumhuriyet' kitabından hareketle cumhuriyet kavramını sorguluyor. Cumhuriyeti, Fransız İhtilali ile başlayan bir moda olarak değerlendiriyor ve temelinde zorunlu askerlik bulunduğunu vurguluyor. Zorunlu askerlikle devlet, vatandaşlarından çocuklarını ölüme göndermelerini talep ederek, bunun karşılığında 'devlet senindir' söylemiyle bir aldatmaca yaratıyor. Bu süreçte merkezi devletin otoritesi ve yetkileri (vergilendirme, mülke el koyma, yasaklar) azalmadığı gibi artıyor. Artan bu otorite, kolektif liderliğe devredilip periyodik seçimler ve sınırlı ifade özgürlüğü ile gizleniyor. Cumhuriyeti monarşilerden ayıran temel faktör, devlet başkanının verasetle değil, küçük bir oligarşinin kapalı kapılar ardındaki pazarlıklarıyla seçilmesidir. Nişanyan, bu sistemin 21. yüzyılda giderek tıkandığını ve birçok ülkede işlemez hale geldiğini belirtiyor.