Özgürlük devrimleri: devlet, cinsellik ve bilgi

Sevan Nişanyan, tarihsel özgürlük mücadelelerini katmanlara ayırarak açıklıyor. Üçüncü özgürlük sahası olarak 1940-60'larda devletten özgürlüğü tanımlıyor: Polis, vergi ve gümrük memuru gibi devlet görevlilerinin işimize karışmaması, mümkün olduğunca az yönetilme ve maaşlı yöneticilerden nispi bağımsızlık talebi. Asıl kırılma noktası ise 1960'ların sonunda üniversitelerde patlak veren dördüncü büyük özgürlük devrimi. İkinci Dünya Savaşı sonrası üniversiteli sayısındaki patlamayla gençler, Vietnam Savaşı'nın yarattığı bunalım ortamını da kullanarak iki radikal talep öne sürüyor: Birincisi cinsel sorumluluktan özgürlük. Nişanyan, yaşamı boyunca savunduğu bu konunun gençlik için kaçınılmaz bir bakış açısı olduğunu düşünmekle birlikte cinsel ilişkinin insanoğlunun girişebileceği en tehlikeli eylem olduğunu vurguluyor; çok uzun vadeli, bireyin yaşamını kökten değiştirebilecek ve büyük ahlaki çıkmazlara yol açabilecek bir faaliyet olduğunu belirtiyor. Tarih boyunca bu tehlikeli faaliyeti kontrol altına almak için icat edilen kurumların pek çok insana büyük mutsuzluklar yaşattığını, ancak 1960'ların getirdiği şeyin cinsel alanda mutlak sorumsuzluğu normalleştirme çabası olduğunu söylüyor. İkinci talep ise üniversitelerde bilgiden bağımsızlık, yani bilgiye karşı özgürlük.