İnsan Bilinci ve Özgür İrade Üzerine

Sevan Nişanyan, tüm eylemlerin objektif yasalar tarafından belirlendiğini savunuyor. Eğer fizik, sosyoloji, teoloji veya psikoloji gibi alanlar insan davranışını yöneten kurallar koyuyorsa, insan ile bir top arasında prensipte fark kalmaz; insan özgür bilince sahip olduğunu sanarak kendini kandırır. İnsan bilimlerinin vardığı nihai sonuç budur. Bu durumda insan aklı “bilinç” fenomenini kavramaktan acizdir. Nişanyan, “ben”, “bilinç” ve “özgür irade” kavramlarının birbirine eşdeğer olduğunu ve hiçbirinin anlaşılabilir olmadığını, bunların bizi aşan konular olduğunu ifade ediyor. Sözlerini, izleyicinin “Sevan Hoca gene saçmaladı” diyebileceğini ama bunun sorun olmadığını belirterek şakayla bitiriyor.