Osmanlı ve Sovyetler'de Artı Değer Sömürüsünün Benzerliği

Sevan Nişanyan, Sovyetler Birliği ve Osmanlı İmparatorluğu'nu artı-değer sömürüsü açısından karşılaştırıyor. Sovyetler'in ideolojik söylemlerle halkı yoğun çalışmaya ikna ederek Rusya'yı süper güç yaptığını, ancak sömürünün sürdürülemez hale gelmesiyle sistemin çöktüğünü belirtiyor. Osmanlı'da da benzer bir mekanizmanın kurulduğunu, artı-değerin İstanbul'daki küçük bir elit tarafından paylaşıldığını; fakat bu zümrenin zamanla dinamizmini yitirip muhafazakârlaştığını, matbaa ve bilimsel aydınlanma gibi gelişmelerin dışına düştüğünü ifade ediyor. Muhafazakârlığı, çıkış yolu bulamayınca mevcut olana sarılma olarak tanımlıyor.