Dinin Toplumsal İşlevi: Eğitim, Ritim ve Tören

Sevan Nişanyan, dinin toplumsal işlevini temel inançlardan bağımsız olarak ele alıyor. Tarih boyunca dinin üç ana rol üstlendiğini belirtiyor: Birincisi, çocuklara toplumsal mitleri, kutsal kitapları, saygı duyulacak simgeleri ve ahlaki hikayeleri öğreten temel eğitim kurumu olması. İkincisi, günlük dualardan haftalık ibadet günlerine ve yıllık bayramlara kadar insanların yaşam ritmini ve rutinini düzenlemesi. Üçüncüsü ise doğum, evlilik ve ölüm gibi biyolojik dönüm noktalarını törenlerle toplumsal bir anlatıya hapsederek medeni yaşamı düzenlemesi. Nişanyan'a göre Tanrı'ya, meleklere veya peygamberlere inanmak bu sistemin içselleştirilmesini kolaylaştıran bir araçtır ancak zorunlu değildir; dini sistem, bu inançlar olmadan da ibadetler ve mitik hikayeler aracılığıyla varlığını sürdürebilir.