12 İmamlar ve Şehit Kültünün Hristiyanlıkla Benzerliği

Sevan Nişanyan, 12 rakamının kutsallığının birçok kültürde (12 havari, 12 imam, 12 Yunan tanrısı) ortak olmasının muhtemelen yılın 12 ayıyla ilişkili evrensel bir kabul olduğunu belirtiyor. İran’daki şehit kültü ile erken Hristiyanlığın şehit kültü arasında benzerlikler bulunduğunu, hatta bir arkadaşının İran kültürünü “yenilgiyi kutsayan bir kültür” diye eleştirdiğini aktarıyor. Bu noktada Nişanyan, Hristiyanlığın da işkenceyle idam edilmiş bir kurucu figür üzerine kurulduğuna dikkat çekiyor. Uzun süre Ermenileri, Vartanans Savaşı’ndaki yenilgiyi ulusal bayram yapmaları nedeniyle bu konuda benzersiz sandığını; ancak İran’ın da tüm kozmik vizyonunu, tarih ve ahlak anlayışını Kerbela yenilgisi üzerine inşa ettiğini fark ettiğini söyleyerek bu durumu “enteresan” buluyor.