1974-80 Kaosunun Nedenleri Üzerine Tezler

Sevan Nişanyan, 1980 öncesi siyasi şiddet olaylarına dair iki temel tezi değerlendiriyor. İlk teze göre, olaylarda yabancı istihbarat servislerinin parmağı vardır; zira birçok solcu grup dış güçlerce, sağcı gruplar ise en azından yerli istihbarat örgütlerince desteklenmiş, silah ve para verilerek çatışma noktasına getirilmiştir. Ancak Nişanyan, bu tezin çok inandırıcı olduğunu düşünmemektedir. 1983-86 yıllarında sıkça duyulan ikinci tez ise, askerin darbeye zemin hazırlamak için kaosu kasten beslediği yönündedir. Nişanyan, bu tezi destekleyen en güçlü kanıt olarak, her gün kan aktığı dönemin 12 Eylül 1980 darbesiyle birlikte bıçakla kesilmiş gibi aniden sona ermesini göstermektedir.