Komünist rejimin Doğu Avrupa'da yarattığı orta sınıf

Sevan Nişanyan, Yugoslavya ve genel olarak Doğu Avrupa komünist rejimlerinin en büyük başarısının, kapitalist değil eğitim ve meslek temelli bir şehirli orta sınıf yaratmak olduğunu anlatıyor. Osmanlı döneminde bölgede köylü, küçük esnaf (genellikle Türk, Rum, Ermeni; Slavlardan esnaf çıkmadığını belirtiyor), din adamı ve silahlı bey sınıfı bulunduğunu; doktor, avukat, mühendis gibi orta sınıfın bulunmadığını söylüyor. Bu sınıfın komünist dönemde inşa edildiğini ve bugün Yugoslavya'dan ayrılan yedi cumhuriyetin hâlâ ayakta kalmasını bu kuşağa borçlu olduğunu ifade ediyor. Tito'nun bu baskıcı döneminin, en az iki-üç kuşak sürecek bir orta sınıf yaratması bakımından tarihin olumlu yargılayabileceğini düşünüyor. Sovyetler Birliği ile bozuşma nedenine de değinerek, Sırbistan'ın tarihsel olarak Rusya'nın müttefiki olduğunu, 1878'de batılı devletlerin Sırbistan'ı yaratırken bunu dengelemek için tedbir aldığını ve 1940'lardan sonra da aynı stratejik gerekçelerin geçerli olduğunu belirtiyor.