Roma'dan Bizans'a Askeri Dönüşüm ve İkta Sistemi

Videoda Sevan Nişanyan, Roma İmparatorluğu'nun Doğu-Batı ayrımından sonra Doğu'nun Bizans olarak adlandırılabileceği 395 veya 476 tarihlerine karşın, asıl dönüşümün 550-580 yılları arasında yaşandığını savunuyor. Augustus'tan Jüstinyen'e kadar 600 yıl boyunca kurumlar, dil, ordu ve idarede neredeyse hiç değişiklik olmadığını, başkent yer değiştirse de dilin aynı kaldığını belirtiyor. En önemli kurum olan profesyonel ve maaşlı ordunun, Jüstinyen'in son yıllarında maliyenin iflasıyla çöktüğünü; askerlere tağşiş edilmiş parayla ödeme yapılmaya çalışıldığını, ancak 5-15 yıl içinde ordunun dağıldığını anlatıyor. Ordunun bitmesiyle birlikte, yeni bir askerî sistem olarak yerel güç sahiplerine (ağa, eşraf, haydut liderleri) toprak ve vergi toplama hakkı verilip, savaş zamanı asker sağlamaları esasına dayanan ikta (thema) sistemine geçildiğini ifade ediyor.