Türkiyeli Kavramının Ortaya Çıkışı

Sevan Nişanyan, 'Türkiyelilik' söyleminin kökenlerini ve tarihsel dönüşümünü anlatıyor. Terimin ilk kez 1920'ler ve 1930'larda, tek parti döneminin hükümet güdümlü basınında sıkça ve onaylanmış bir şekilde kullanıldığını belirtiyor. Başlangıçta, yurt dışındaki gayrimüslim Osmanlı diasporasını (Ermeni, Rum, Yahudi) tanımlamak ve Türkiye Türklerini dış Türklerden ayırmak için pratik bir tabir olarak kullanılmış. Daha sonra 1960'ların sonu ve 1970'lerde Bülent Ecevit döneminde, Anadolu halklarının ortak geçmişini vurgulayan mistik bir anlam kazanmış. Turgut Özal döneminde (1980'ler) ise, yükselen Kürt sorunu karşısında Türk, Kürt, Laz gibi tüm unsurları kapsayan, birleştirici yeni bir milli kimlik mitolojisi yaratmak amacıyla yeniden popülerleşmiş. Nişanyan, terimin neden bazı kesimlerce tabu haline geldiğini de açıklıyor: Gayrimüslimler 'Türkiyeliyim' dediğinde kimsenin rahatsız olmadığını, ancak Kürtlerin aynı ifadeyi kullanmasının 'Ben etnik olarak Türk değilim' imasını taşıdığı için büyük bir tepkiye ve nefrete yol açtığını vurguluyor.