Çıkar Hesabı Dışında Bir Jest Yapmanın Felsefesi

Sevan Nişanyan, bu konuşmasında, çıkar veya hesap gözetmeksizin yapılan bir jestin gerçekten mümkün olup olmadığını sorguluyor. Gerçek özgürlüğün, nefsin, çıkarın ve toplumsal zorunlulukların esaretinden kurtulup bir şeyi sadece güzel olduğu için yapabilmekten geçtiğini öne sürüyor. Topluma fayda veya ahiret beklentisiyle yapılan eylemlerin kaçınılmaz olarak çıkar hesabı barındırdığını ve bunun ahlaki yoksulluğun bir göstergesi olduğunu belirtiyor. Kant'ın üçüncü kritiğine atıfla, güzelliğin her türlü çıkarın üstünde olduğu fikrine katıldığını ifade ediyor. Ardından kişisel bir anekdotla konuyu somutlaştırıyor: Bir şeye duyduğu güçlü isteğin gerçeklik algısını bozduğunu, 21.000 birimlik bir harcamayı mantığa bürümek için kendini ikna ettiğini anlatıyor. O dönemde arabası olmadığını, yeni bir araba almayı planlarken aslında maddi olarak daha anlamsız görünen bu yatırımı (muhtemelen sanat veya fikri bir değer) tercih ettiğini, yıllık amortisman hesabıyla arabanın on yıl sonra hurda olacağını, ama bu şeyin 'Türklerin eline düşmezse' kalıcı değer taşıyacağını düşündüğünü mizahi bir dille aktarıyor. Nişanyan, böylece soyut felsefi tartışmayı maddiyat ve değer algısı üzerinden mizahi bir örnekle bağlıyor.