Ermenistan tarihi

Sevan Nişanyan, kendisine yöneltilen Ermenistan tarihi sorusuna kötü niyetli olsa da iyi niyetle cevap vermeye çalışıyor. Tarihi Ermenistan'ın, bugünkü cumhuriyetten farklı olarak, batıda Fırat Nehri, güneyde Güneydoğu Toroslar, kuzeyde Karadeniz Dağları ve doğuda Van Gölü ile sınırlı, net bir coğrafya olduğunu belirtiyor. 1960'lara kadar bu bölgedeki yer adlarının ezici çoğunluğunun Ermenice olduğunu vurguluyor. Toprakların hiçbir millete ebediyen ait olmadığının altını çiziyor. Bugünkü Ermenistan Cumhuriyeti'nin ise 19. yüzyılda Rus yayılmacılığı sonucu, 1828-1829'da Erzurum'dan göç ettirilen Ermenilerin Revan ve Ahılkelek bölgesine yerleştirilmesiyle nüfus yapısının değiştirilmesiyle ortaya çıktığını anlatıyor. 1918'de Rus İmparatorluğu dağıldığında, İttihat ve Terakki yönetimindeki Türkiye'nin, savaş sonrası Erzurum ve Van'da kurulması beklenen Ermeni devletini engellemek için, Ermenilerin daha küçük ve Azeri nüfusun yoğun olduğu bir bölgede (Erivan ve çevresi) devlet kurmasını aktif olarak teşvik ettiğini, hatta bu süreçte Iğdır'ı ilhak ederek bir nüfus ayrışmasına yol açtığını belirtiyor. Nişanyan, olaylara milli hamasetten bağımsız, tarihçi merakıyla bakıldığında gerçeklerin çok daha karmaşık olduğunu söylüyor.