Neden ve Niçin Ayrımı ile Teleolojik Bakış Açısı

Sevan Nişanyan bu konuşmasında, toplumu ve insan davranışlarını önceden planlanmış, amaç odaklı bir fabrika gibi gören teleolojik bakış açısının yanıltıcı olduğunu savunuyor. Marksist veya kapitalist teoriler gibi dünyayı basitleştiren ve 'newtonlaştıran' yaklaşımlar yerine, çok sayıda aktörün karmaşık etkileşimine dayalı bir kavrayışın gerekliliğini vurguluyor. Günümüz entelektüel eğilimlerinin de beyni, toplumu ve dili bu çok aktörlü sistem olarak ele aldığını belirtiyor. Ayrıca 'neden' ve 'niçin' sorusuna değinerek, bir yanda eylemleri bir amaca bağlayan teleolojik görüş, diğer yanda her şeyi bilardo toplarının çarpışmasına indirgeyip insanı pasifleştiren katı nedensellik anlayışı olduğunu; iyi bir bilimcinin nedensellik ilişkilerini net görürken, bunların iki ayrı perspektif olduğunun farkında olması gerektiğini ifade ediyor.