Fars dilinin kültürel dönüştürücülüğü, Osmanlı'daki etkisi

Konuşmada, Tebriz'deki Türkler ile Türkiye'deki Türklük anlayışı arasındaki farklılığa değiniliyor. Tebrizli Türklerin, kültürel bir eşitlik kuramadığı için 'Biz Türksek, siz Türk değilsiniz' gibi bir akıl yürütmeye gittiği belirtiliyor. Bunun yerine Şiiliğin ortak payda olarak öne çıkarıldığı, Ayetullahların çoğunun da zaten Türk kökenli olduğu ifade ediliyor. Ardından Fars dilinin tarihsel dönüşümü ele alınıyor. Farsçanın Arap istilasından sonra bir yüksek kültür dili olarak öldüğü, ancak 11. yüzyılda Türk idaresi altında yeniden canlandığı vurgulanıyor. Buna örnek olarak İran'ın ulusal destanı Şehname'nin, Gazneli Mahmut'a hediye edilmek üzere yazılması gösteriliyor. Tarih boyunca Osmanlı da dahil olmak üzere neredeyse tüm Türk şairlerinin ve elitlerinin Farsça divan yazma, Fars müziği ve mimarisini benimseme çabası içinde olduğu ve bu kültürü sahiplendiği anlatılıyor. Buna karşılık, Osmanlı elitinin Bizans kültürüne ve Rumcaya karşı hiçbir zaman böyle bir sahiplenme veya öğrenme derdi olmadığının altı çiziliyor.