16-17. yüzyıllarda Osmanlı merkezi sisteminin çöküşü ve yarı göçebe istilası

Osmanlı İmparatorluğu'nda 15. yüzyıldan itibaren, özellikle 17. ve 18. yüzyıllarda sistem tamamen çökmüş; köylünün toprağını terk etmesiyle tarım çökmüş, devlet vergi toplayamaz hale gelmiştir. Güneydoğu'dan Anadolu'ya doğru "Türkmen" adı verilen, hayvancılık ve talanla geçinen yarı göçebe grupların büyük istilası yaşanmış, bu gruplar tarım nüfusunu terörize ederek devletin baş belası olmuştur. Merkezi otorite çökerek yerini yerel mafya liderlerine bırakmış; vergi ödemeyen, askere gitmeyi reddeden bir nüfusla 200-250 yıl süren bir anarşi ve harabe dönemi yaşanmıştır. Aynı dönemde Avrupa'da ise dükalıklar ve şehir devletleri gibi daha esnek, adem-i merkeziyetçi, koşullara uyum sağlayabilen çoklu yapılar ortaya çıkmıştır. Dolayısıyla Osmanlı ile Avrupa arasındaki makas 1400'lerin sonundan itibaren açılmaya başlamıştır.