Horasan kelimesinin kökeni ve Anadolu'nun Türkleşmesinde dervişlerin rolü

Sevan Nişanyan, Horasan kelimesinin 'doğu' anlamına geldiğini ve birçok Anadolu topluluğunun kendilerini oradan gelmiş saydığını belirtiyor. Anadolu'nun Türkleşme ve İslamlaşma sürecinde asıl rolü dervişlerin, özellikle Yesevî, Bektaşî, Bayramî gibi tarikatların oynadığını; bu grupların manevî köklerini Horasan'a dayandırdığını anlatıyor. Bu tarikatlar aracılığıyla Müslüman olanların, etnik geçmişlerini unutup 'bizim pirimiz Horasan'dan geldi, biz onun çocuklarıyız' diyerek soy ve köken inşası yaptıklarını, özellikle Alevî ve Bektaşî topluluklarda bu eğilimin güçlü olduğunu vurguluyor. Nişanyan'a göre bu, biyolojik veya etnik bir bağdan çok ideolojik ve manevî bir aidiyet iddiasıdır.