Kemalizm İslam ve laiklik

Sevan Nişanyan, Kemalizm'i Türk İslam'ının bir mezhebi olarak tanımlıyor ve Cumhuriyet'in en köklü ve kalıcı icraatının, çok dinli Osmanlı toplumunu gayrimüslim unsurları tasfiye ederek %99.9 Müslüman bir ülke haline getirmek olduğunu savunuyor. Bu yönüyle kurucu kadro, İslam ümmetinin temsilcisi ve kahramanıdır. Ancak geleneksel İslam'ın devletten bağımsız ruhban sınıfı (ulema, tarikatlar) reformların önünde engel teşkil ediyordu. Laiklik politikası, devletin, İslam ümmetinin asli yöneticisi sıfatıyla, çağın gerektirdiği modernleşmeyi (matematik, fen eğitimi, top hesaplamak gibi) gerçekleştirmek için bu sınıfın gücünü kırma ve onları susturma stratejisinden ibarettir. Kısaca laiklik, kılıç ile kalem arasındaki tarihsel ayrımdan doğan çatışmanın, ulusun selameti adına devlet eliyle çözülmesidir.