Tanzimat döneminde Batının ahlaki üstünlüğünün kabulü

Sevan Nişanyan, Osmanlı'nın değil özellikle okumuş sınıflarının Tanzimat döneminde Batı'nın ahlaki üstünlüğünü kabul ettiğini belirtiyor. Ahlakı sözünde durmak, güvenilirlik, zayıfa ve kadına saygı gibi temel insani değerler üzerinden tanımlıyor. Batılıların bu konularda daha ileri olduğu, şehirlerinin temizliği, eğitim kurumları ve bilimdeki başarılarıyla örnek alındığı düşüncesi dönemin romanlarında ve entelektüel çevrelerinde yaygındı. Kadın hakları en yakıcı meselelerdendi; kız çocuklarının eğitilmesi medenileşmenin anahtarı olarak görülmüş, bu doğrultuda kız öğretmen okulları, üniversiteye kabul ve kadın dergileri gibi adımlar atılmıştı. Sınıflar arası ilişkiler ve yoksulların hakları ise Osmanlı'da o dönemde gündemde olmayıp daha çok 1920'lerden sonra duyulmuştur.