On üçüncü yüzyıl Anadolu'sunda Farsça'nın konumu

Sevan Nişanyan, 13. yüzyıl Anadolusu'nda Müslüman nüfusun çoğunluğunun ana dilinin Farsça olduğu görüşünü reddediyor. Bunun modern bir yanılsama olduğunu, gerçekte bölgede 'diglossia' (iki dilli hiyerarşi) yaşandığını söylüyor. Farsça devlet, ticaret, şiir ve din gibi resmî ve güçlü alanların diliyken; Türkçe evin, kadınların ve samimi ilişkilerin diliydi. Nişanyan, İlhanlı Devleti'nin çöküşüyle 1305-1320 arasında çok geniş bir coğrafyada (Anadolu'dan Orta Asya'ya) aniden Türkçe yazı dilinin patlama yaptığını, kitlesel tercümeler ve telif eserler ortaya çıktığını belirtiyor. Bunu, Fars kültür alanını paramparça eden ve Türkçeyi yeni kültür dili haline getiren büyük bir siyasi devrim olarak niteliyor. Türkoloji çevrelerinin bu kritik olayı görmezden geldiğini eleştiriyor.