Neolitik Devrim ve Akdeniz şehir devletlerinin doğuşu

Sevan Nişanyan, Neolitik Devrim ile şehir devletleri arasındaki ilişkiyi ele alıyor. Uygarlığın ilk adımlarının Altın Hilal'de (Lübnan, Hatay, Diyarbakır, Musul hattı) atıldığını, ilk yerleşik toplumların, tarım topluluklarının ve tapınakların bu bölgede ortaya çıktığını belirtiyor. Daha sonra büyük devletlerin Mezopotamya ve Mısır'da oluştuğunu, şehir devletlerinin ise bundan farklı olarak MÖ 1200-1000 civarında Akdeniz'de yoğun deniz ticaretinin başlamasıyla birlikte, Akdeniz kıyılarında özerk, bağımsız ve kendi yönetim modellerine sahip yapılar halinde belirdiğini anlatıyor. Nişanyan, bu yeni şehir devleti modelinin Asur ve Mısır devletlerinden farklı bir örgütlenme biçimi olduğunu, hatta Güney Mezopotamya'daki MÖ 3000'lerin şehir devletlerinden de ayrıldığını, ancak bu farkı hemen detaylandıramayacağını ifade ediyor.