Bakılanı Gerçekten Görme Sanatı

Sevan Nişanyan, bakmanın iki türü olduğunu söylüyor: öküz gibi boş boş bakmak ve gördüklerinden anlam çıkaran, bağlantı kuran bakış. İkincisi için bol bol okumuş, gezmiş ve görmüş olmak şart. Tarih, sanat, edebiyat gibi alanlarda kafa doluysa, sıradan bir manzarada bile derin anlamlar keşfedilir; örneğin İtalya'da bir evin Alman şiirine ev sahipliği yaptığını ancak o şiirleri okuyan fark eder. Bilgi, görülenleri bir yapbozun parçaları gibi zihinde tıkır tıkır yerine oturtur. Bu birikim, artık imkânsız olan olağanüstü hocalardan, ciddiyetle okunan kitaplardan ya da birçok insanın hikâyesini dinleyerek edinilen tecrübeden gelir. Sonuçta, baktığını görebilmek için sağlam bir müktesebat gerekir.