İstanbul'un fethinde Roma devleti yıkıldı mı Roma'ya yeni hanedan mı geldi

Sevan Nişanyan, 1453'te İstanbul'un fethinin Roma Devleti'nin yıkılışı mı yoksa yalnızca hanedan değişikliği mi olduğu sorusunu irdeliyor. Dönemin Ortodoks halkı ve din adamları için, gayrimüslim bir kadronun başa geçmesi bir felaket, bir çağın sonu olarak algılandı ve bu görüş yazılı kayıtlara hakimdir. Buna karşılık Fatih Sultan Mehmed ısrarla 'Rum Kayseri' unvanını kullanarak kendisini Roma İmparatorluğu'nun doğrudan mirasçısı saydı; aynı zamanda padişah, kağan ve halife unvanlarıyla farklı imparatorluk geleneklerini de sahiplendi. Fatih'in çevresindeki vezir ve yöneticilerin neredeyse tamamının Rum ya da Slav kökenli dönmelerden oluşması, bir kadro yenilenmesinden çok ideoloji, din ve örgütlenme ilkesinde değişime işaret eder. Sonuçta her iki görüş de tarihte yan yana var olmuş, hem yıkılış hem de devamlılık anlayışı savunulmuştur.