Çin'in nüfus patlaması ve modernleşme sıçraması

Sevan Nişanyan, Çin'in 1910'larda hâlâ bir köylü toplumu olduğunu, modernleşmenin geç başladığını ve modern tıpla birlikte nüfusunun 200-250 milyondan 1 milyara fırladığını anlatıyor. Bu demografik dalga, tıpkı Nijerya'daki gibi, geç modernleşmenin getirdiği bir sıçrama olarak görülüyor. Rusya'nın aksine, Çin'in nüfus artışını sistematize ederek kalkındığı; Rusya'nın var olanı tükettiği, Çin'inse var olanı düzenlediği vurgulanıyor. Nişanyan, Çin'in bugünkü kendine aşırı güvenen ve sistemini mükemmel gören tavrını, 1950-60'ların ABD'sine benzetiyor. ABD'de de hak edilmiş bir başarı, özgür bir yapıyla birlikte, şehircilikte örnek işler ve güçlü propagandayla dengelenen bilimsel-akademik atılımlar vardı. Ancak bu dönemde yüksek sanatlar kenara itilmiş, Walt Disney simgesinde herkesi memnun eden asgari bir kültür anlayışı hakim olmuştu. Çin'in uzun vadede benzer bir sonla karşılaşma ihtimali üzerine düşündürüyor.