Türkiye Neden Kürdistan'ı Bırakmadı

Sevan Nişanyan, Mustafa Kemal'in Kürtleri neden Araplar gibi denklemin dışında bırakmadığı sorusunu, bunun keyfi bir karar değil, Birinci Dünya Savaşı sonundaki acı gerçeklerin dayattığı bir sonuç olduğunu söyleyerek yanıtlıyor. Araplar savaşın en sıcak günlerinde İngilizlerle anlaşıp Türk boyunduruğuna karşı ayaklanmış ve atılmışlardı. Eylül 1918'de Osmanlı ordusu Suriye'de tamamen imha olunca, İngilizler Halep'i alıp Kilis kapılarına dayandı. Ateşkes hattı, tam da Arap nüfusun bittiği yerde çizildi; Araplar zaten gitmişti. Buna karşılık, Kürtlerin durumu farklıydı. Türkiye, Musul ve Kerkük dâhil tüm eski Osmanlı Kürdistanı'nı talep etti. Ancak İngilizler, petrol kaynakları ve yaratacakları Irak devletinin ordusu için Kürtlere ihtiyaç duymaları nedeniyle o bölümü ellerinde tutup, gerisine "ne yaparsan yap" dediler. Türk tarafı, kurtarabildiği Kürdistan bölümünü kurtardı. O dönemdeki zihniyet, Arnavut ve Boşnak'ı asimile eder gibi Kürtleri de edebileceklerini sanıyor, sorunu sadece birkaç yobazı tasfiye etmekten ibaret görüyordu. Ancak 1925'te, Kürtlerdeki millet duygusunun tahmin ettiklerinden çok daha güçlü olduğunu fark edip başlarına bela aldılar.