Büyük Ermenistan ve Kürdistan haritaları

Sevan Nişanyan, 19. yüzyıl başında İnciciyan gibi yazarların "Ermenistan'ın diğer adı Kürdistan'dır" sözünü aktararak iki coğrafyanın örtüşen, ama tam denk olmayan bölgelerine dikkat çekiyor. O dönemde iki halk arasında işlevsel bir ortak yaşam (simbiyoz) bulunduğunu belirtiyor: Kürtler askerî güç ve hayvancılıkta, Ermeniler tarım, ticaret ve sivil organizasyonda uzmanlaşmıştı. İkisinin ortak bir devlet düşüncesi doğaldı. Kapitalizm ve Batı fikirlerinin gelişiyle birlikte Ermeniler Kürtlere sırt çevirip ayrı milliyetçiliğe yöneldi; Osmanlı'nın Kürt aristokrasisini tasfiye etmesiyle de ortaya çıkan düzensiz aşiretler Ermenileri soymayı tercih etti. Nişanyan, bugün büyük Ermenistan'ın ortadan kalktığını, küçük Ermenistan'ın bile geleceğinin belirsiz olduğunu; buna karşılık Kürdistan'ın sürekli genişleyerek Adana ve Mersin'i dahi içerecek şekilde sınırlarını zorladığını söylüyor.