Osmanlı Konut Mimarisinin Benzersizliği ve Kökeni

Sevan Nişanyan, bir takipçisinin sorusu üzerine Osmanlı mimarisi ile Avrupa mimarisi arasındaki farkları anlatıyor. Avrupa konut mimarisini dışı süslü ama içi dört köşe odalardan ibaret, hayal kırıklığı yaratan yapılar olarak değerlendiriyor. Buna karşılık Ermeni ve Gürcü manastırlarında görülen üç boyutlu geometrik zenginliğin Avrupa'da bulunmadığını vurguluyor. Osmanlı mimarisine gelince, camilerin Ayasofya'nın taklidi olduğunu, büyük kamusal binaların ise dikdörtgen ve revaklı bir askeri gösterişten ibaret olduğunu söylüyor. Asıl dünya çapında değer taşıyanın, İstanbul merkezli, yaklaşık 800 km yarıçaplı bir coğrafyada görülen Osmanlı konut mimarisi (konaklar) olduğunu belirtiyor. Altta kâgir, üstte ahşap, çıkmalı ve geniş pencereli bu evlerin eşsiz güzellikte olduğunu, Bursa’dan Balkanlar’a birçok yerde örneklerinin hâlâ görülebildiğini anlatıyor. Bu mimarinin kökeninin tam olarak bilinmediğini, Bizans'ta bulunmadığını, eski Türk çadır geleneğinden türemiş olabileceğine dair literatür olduğunu ama konunun tam aydınlatılamadığını ekliyor.