Rüşvet, bürokrasi ve devletin finansal yetersizliği

Sevan Nişanyan, Doğu Roma'nın çöküşünde aşırı askeri harcamalar ve iflasın temel etken olduğunu belirtiyor; bugün ABD'de de benzer bir durum yaşandığını vurguluyor. Osmanlı'nın da birçok cephede savaşarak finansman krizi yaşadığını, orduların isyan ettiğini, rüşvetin ise devletin maaş ödeyemediği için yaygınlaştığını anlatıyor. Islahat planlarının parasızlıktan başarısız olduğunu, üretim yapılmayınca halkın isyan, tasavvuf veya alternatif liderlere yöneldiğini söylüyor. Sırp kahramanı Kara Yorge ve Antrenik örneklerine değiniyor.