Tarih boyunca Ermeni-Fransız ilişkileri

Fransız-Ermeni ilişkilerinin tarihi iki ana döneme ayrılır. İlk dönem 1700'lerde Osmanlı Devleti'nin zayıflamasıyla başlar. Avrupalı güçler, özellikle Venedikliler ve 1700 sonrası Fransızlar, imparatorluğun önemli bir unsuru olan Ermenileri kendi taraflarına çekmek için onları 'hakiki Hıristiyanlık' olarak gördükleri Katolikliğe döndürme çabasına girdiler. Bu amaçla Katolik okulları açıldı; girişim sınırlı bir başarıyla sonuçlandı ve yaklaşık 150-200 yıl sürdü. İkinci dönem, 1915'teki Ermeni tehciri ve 1918'de Suriye'nin Fransız mandasına girmesiyle şekillendi. Fransa, elindeki yarım milyona yakın Ermeni mülteciyi Türkiye'ye geri göndermek yerine, onları Kilikya'ya (Adana, Urfa, Antep) yerleştirip ticari ve entelektüel yetenekleri sayesinde güçlü bir Suriye inşa etme projesine girişti. Ancak Türkiye'nin Kurtuluş Savaşı'nı kazanmasıyla bu proje çöktü ve 1922'de İstanbul Ermenileri arasında başlayan panik, Fransa'nın tüm İstanbul Ermenilerini göçmen olarak kabul etmesiyle sonuçlandı. Suriye'deki Ermenilerin de büyük bölümü Fransa'yı tercih etti. Bugün Fransa'da sayıları 1 milyona yaklaşan bu başarılı diaspora, hızla asimile olmakta; genç kuşaklar kendini Fransız olarak tanımlamakta, bu da gelecekte ayrı bir Ermeni siyasi varlığının sönümlenebileceğini düşündürmektedir.