Menzil dergahı ve yapısal özellikleri

Sevan Nişanyan, Menzil tarikatı hakkında bilerek kışkırtıcı yorumlar yaptığını, seküler ateist bir Ermeni'nin tarikata dair lanetlemeyen herhangi bir cümle kurmasının nasıl büyük tepki doğurduğunu anlatıyor. 2010'da ziyaret ettiği Menzil dergâhından ideolojik ve simgesel rahatsızlıklarına (kadın-erkek ayrımı, alışık olmadığı İslam versiyonu) rağmen etkilendiğini; tarikatın yüz binlerce insanın hayatına dokunan büyük bir iş yaptığını, kendi deyimiyle “ültimatom”un bu olduğunu vurguluyor. Cezaevinde yatarken Menzil'in cezaevi teşkilatlarının gücünü yakından gözlemlemiş: En ümitsiz, madden ve manen çökmüş mahkumları elinden tutup kaldırmakta usta olduklarını, cami yapım işlerinde onları işçi olarak kullanıp kitaplarla yetiştirdiklerini belirtiyor. Dinin bâzı insanlar için son dayanak olduğu gerçeğini inkâr edemeyeceğimizi söylüyor. Geçen hafta izlediği bir belgeselde Menzil dergâhının son on küsur yılda Kahta sınırında âdeta bir şehir ve ideal inşa ederek muazzam değiştiğini, bu Suudi-Arap estetiğinden kişisel olarak hazzetmese de “helal olsun” demek gerektiğini ifade ediyor. Yolsuzluk ya da devlet desteği iddialarını ise “beceriyorsan sen de kullandır” diyerek geçiştiriyor.