Eğitimin temel disiplinleri ve bürokratik tehlike

Sevan Nişanyan, eğitim sistemindeki temel eksiklikleri eleştiriyor. Tarih eğitiminin olayların neden-sonuç ilişkilerini uzun vadeli trendler içinde öğretmediğini belirtiyor. Felsefe eğitiminin asıl işlevinin 'ters düşünmeyi' öğretmek olduğunu, her basit çıkarımın aslında itiraza açık ve farklı açılardan değerlendirilebileceğini göstererek zihinsel esnekliği artırdığını savunuyor. Teoloji (ilahiyat) eğitimini ise ahlaki ilkeler ve düşünme alışkanlığı kazandırması açısından gerekli görüyor. Tüm bunların yanı sıra diyalektik (münazara sanatı) eğitiminin de karşıt görüşlerle yüzleşme yeteneği kazandırdığını vurguluyor. Tarih, felsefe, ilahiyat ve münazarayı içeren bu eğitim modelinin ortadan kalkmasıyla dünyanın, algoritmik rasyonelliğe ve bürokrat-teknokrat aklına mahkum olduğunu söylüyor. Bu durumun insanlık için bir felakete dönüşeceğini belirten Nişanyan, özellikle bürokratik kadroların kendi bütçe ve güç mücadelelerine odaklanarak, özellikle kamu kaynaklarının bol olduğu alanlarda devasa ve kontrolsüz yapılar haline gelme tehlikesine dikkat çekiyor.