Ermenilerin Müslüman Olmama Nedenleri

Sevan Nişanyan, Ermenilerin ve Rumların Anadolu'da yüzyıllar boyunca kademeli olarak Müslümanlaşma ve Türkleşme sürecini anlatıyor. 18. yüzyıl sonlarına kadar birçok bölgede vergi avantajı gibi nedenlerle İslam'a geçişler yaşanmış, köyler Müslüman ve Hristiyan mahalleler olarak bölünmüş, ancak akrabalık bağları korunmuştur. 19. yüzyıla gelindiğinde birçok Ermeni'nin ana dili Türkçe olmuş, kimlikleri yalnızca kilise aidiyetiyle tanımlanmıştır. Bu asimilasyon süreci 19. yüzyılda durmuş; Rumlar 1828-29'da devlet kurarak, Ermeniler ise 1870'lerden itibaren eğitim seferberliğiyle milli kimliklerini yeniden inşa etmiştir. İnebolu örneğinde, Rumca köy adlarına sahip bir bölgenin nüfusu büyük ölçüde Müslümanlaşmış, ancak birkaç köyde yoğunlaşan inatçı Hristiyan aileler Rum kimliğini ve yüksek kültürünü korumuş; bu, Anadolu'nun birçok yerinde görülen bir sosyolojik örüntüdür.