Halifelik İddiasının Tarihsel Kökeni ve Türkiye'nin İslam Cumhuriyeti'ne Dönüşümü

Sevan Nişanyan, halifelik kavramının tarihsel bağlamını ve günümüz Türkiye'sine yansımalarını ele alıyor. Halifeliğin, herhangi bir kutsal anlamı olmayan, tarih boyunca hemen her İslam hükümdarının kullandığı bir iktidar makamı olduğunu belirtiyor. Osmanlı'nın bu iddiayı özellikle Abdülaziz ve II. Abdülhamit döneminde, Kırım'ın kaybı gibi olaylar üzerine diplomatik bir araç olarak kullanmaya başladığını, ancak İstanbul dışında Suudi Arabistan ve Mısır başta olmak üzere hiçbir yerde ciddiye alınmadığını söylüyor. Asıl meselenin halife unvanı almak değil, Türkiye'nin bir İslam devleti olma iddiası olduğunu vurguluyor. Nişanyan'a göre Türkiye, kanun ve kararnamelerini sistematik olarak İslam hukuku zeminine dayandırarak bir İslam Cumhuriyeti'ne dönüşmüştür. Bu dönüşümün sadece iktidar partileriyle değil, Ayasofya'da namaz kılan Cumhuriyet Halk Partisi de dahil tüm siyasi partilerin ittifakıyla gerçekleştiğini iddia ediyor. Sonuç olarak, bir savaş, darbe veya büyük bir kavga haricinde bu gidişatın düzelme ihtimalini görmediğini ifade ediyor.