Atatürk ve Atatürkçülük Ayrımı

Sevan Nişanyan, Atatürk kişiliği ile Atatürkçülük ideolojisini birbirinden ayırıyor. Tarihsel bir figür olarak Atatürk'ün karmaşık koşulların ürünü olduğunu, hakkında siyah-beyaz yargılara varmanın zor olduğunu, lehte ve aleyhte pek çok şey söylenebileceğini ifade ediyor. Buna karşılık, özellikle 1960'tan bu yana Türkiye'ye kabus gibi çöken, uluslararası literatürle faşist söylem diye tanımlanabilecek Atatürkçülüğü ise içler acısı bir düşünsel sefalet olarak niteliyor. Rejimin kökenlerini 1923'e değil, 1913'te Talat Paşa ve Enver Paşa'yla başlayan milli Türk devleti projesine dayandırıyor; I. Dünya Savaşı yenilgisinin ardından B takımının başındaki Mustafa Kemal Paşa'nın iktidara geldiğini belirtiyor. Osmanlı'nın çöküşü sonrası Anadolu'da başka bir yapının kurulup kurulamayacağının cevapsız bir tartışma olduğunu, olanın bu şekilde gerçekleştiğini ve iki büyük dış faktörün rolünün yadsınamayacağını vurguluyor.