Azerbaycan ve İran Azerileri: Kültürel ve siyasal farklılıklar

Azerbaycan Türk şiiliği İran'dakinden farklı, daha seküler bir yaşam tarzına sahip ve güçlü bir müzik kültürü var. Sevan Nişanyan, Azerbaycan tarihinin doğal olarak İran'ın bir parçası olduğunu, Genceli Nizami'nin Fars şiirinin büyük ustası olmasına rağmen Türk kökenli olduğunu vurguluyor. 1828'de bölgenin Rusların eline geçmesinden sonra ortak kültür dili Farsça iken, 1850'lerden itibaren Çarlık Rusyası, Azerilerle İranlılar arasındaki bağı koparmak için sistemli olarak Türkçe yazı dilini geliştirmeye teşvik etti. Bu sürecin kilit ismi Mehmet Emin Ahundzade'dir. 1910'lara gelindiğinde, ikinci ve üçüncü kuşak Azeri entelijansiyası (Resulzade, Ağaoğulları gibi) Rus İmparatorluğu'nun Türk bölgelerini Türkiye'nin desteğiyle kurtarma umuduna kapıldı. Bu, Azerbaycan tarihinde İranilikten Türkiliğe doğru bir evrime yol açtı; 'Fars' veya 'Acem' olanlar kuşaklar boyunca Türkleşti.