Nişanyan'dan Acemoğlu'nun kurumsalcı kapitalizm tezine eleştiri

Sevan Nişanyan bu konuda iki farklı yerden konuya yaklaşıyor. Birincisi, Daron Acemoğlu'nun kişisel başarısı. Kendisinin Kınalıadalı bir hemşehri olarak, genç bir insanın mesleğinin zirvesine tırmanıp Nobel almasından duyduğu samimi gururu ve sevinci dile getiriyor, "helal olsun" diyor. Fakat asıl bombayı bundan sonra patlatıyor. İkinci noktada ise Acemoğlu'nun tezlerine, özellikle meşhur kitabındaki ana fikre çok sert bir eleştiri getiriyor. Nişanyan'a göre, "Kapitalizmin gelişmesi için kanun, nizam, hukuk şarttır" tezi, Amerikan propaganda makinesinin son yıllarda farkına vardığı çarklarından biri. Bu tezi "Obama çağının kutsal değerlerini savunan" ama kökten yanlış bir başlangıç noktası olarak görüyor. Ona göre kapitalizmin asıl büyüdüğü çağlar, kuralsızlığın ve gangsterliğin kol gezdiği dönemlerdir. "Kırmızı ışıkta duran adamdan yatırımcı olmaz" diyerek, gerçek kapitalist ruhun risk almakla, ölümü, hapsi, iflası göze almakla ilgili olduğunu savunuyor. Buradan günümüze bağlayarak asıl hicvi yapıyor: Bugünün dünyasında piyasalarda inanılmaz miktarda "gezinen para" olduğu için, hiçbir kişiliği ve risk alma hikayesi olmayan, masa başında çalışan, kuralcı küçük memur tiplerinin astronomik maaşlarla servete boğulduğunu anlatıyor. Bu yeni yönetici sınıfın (ikonu olarak Justin Trudeau'yu işaret ediyor) kendi başarılarını "bakın ben kurallara uydum, sporumu yaptım, düzgün çalıştım" diyerek açıkladığını, ama aslında sermayenin bollaşıp akması sayesinde zengin olduklarını fark etmediklerini söylüyor. Özetle, CHP'nin danışman olarak getirdiği ismin temsil ettiği kurumsalcı kapitalizm anlayışının, kapitalizmin vahşi ve kuralsız doğasıyla taban tabana zıt, konformist bir yanılsama olduğunu ima ediyor.