Jüstinyen ve 1347 veba salgınlarının tarihsel sonuçları

Sevan Nişanyan, tarihteki iki büyük salgını (Justinianus vebası ve 1347 Kara Veba) sosyal sonuçlarıyla ele alıyor. 1347 vebası sonrası Avrupa nüfusunun üçte birinin yok olmasının, feodal yapıyı çökertip serbest piyasa ekonomisine geçişi tetikleyerek modern Avrupa'nın temelini attığına dair yaygın revizyonist görüşü aktarıyor. Bu bakışa göre, yıkımdan 40-50 yıl sonra kişi başı gelir ve üretim gibi göstergeler eski düzeyi aşarak daha güçlü bir yapı ortaya çıkıyor. Bunu sert budanan ağaçların daha gür filiz vermesine benzetiyor. Güncel salgında da sadece trajedi görüldüğünü, ancak zamanla uzaklaşıp rasyonel bakıldığında –tıpkı tarihteki örnekler gibi– olumlu etkilerinin fark edilebileceğini vurguluyor.