Osmanlıcanın Zenginliği ve Günümüz Türkçesi

Sevan Nişanyan, Osmanlıcanın Batı dilleri kadar zengin olup olmadığı sorusunu yanıtlıyor. Klasik Osmanlıcanın (Tanzimat öncesi) geniş bir kelime dağarcığına sahip olmasına rağmen kapsamının çok dar olduğunu, büyük ölçüde dinî, hukuki ve mitolojik literatürle sınırlı kaldığını belirtiyor. Bu dilin, halkın anlaması için değil, aksine eğitimli bir azınlığın tekelinde kalması için tasarlandığını vurguluyor. 19. yüzyılda Batı’yla karşılaşan Osmanlı elitlerinin, elektrik gibi binlerce yeni kavramı karşılamakta zorlandığını, önce uydurma kelimeler deneyip sonra doğrudan alıntılara yöneldiklerini anlatıyor. 20. yüzyıl başında ise artık işlevini yitiren bu devasa kültür mirasının, tıpkı eski konakların yıkılması gibi, hızla terk edildiğini söylüyor. Sayısal olarak Osmanlıcanın 60-70 bin kelimelik sözlüklere sahipken, günümüz Türkçesinin (uydurma maddeler ayıklandığında) yaklaşık 30 bin kelimede kaldığını, bu yüzden Batı dilleri yanında fakir sayılabileceğini ifade ediyor. Ancak dillerin yazıldıkça ve özellikle sosyal medya çağında sürekli zenginleştiğini, eski ölçütlerin değişeceği yeni bir döneme girildiğini de sözlerine ekliyor.