İnönü'nün Yemen'de Klasik Müzik Sevgisini Kazandığı Ahmed İzzet Paşa Anısı

Sevan Nişanyan, Yemen'de klasik müzik sevgisinin nasıl edinildiğine dair bir anekdotu paylaşıyor. I. Dünya Savaşı öncesinde, 1910'lu yıllarda Yemen'de savaşan İsmet İnönü'nün komutanı Ahmed İzzet Paşa, Batı eğitimi almış, klasik müziğe düşkün kültürlü bir Arnavut aristokratıdır. Bir baskında paşanın karargâhı ele geçirilir ve gramofon ile plak koleksiyonu düşman eline geçer. İnönü'nün klasik müzik sevgisinin bu olaydan kaynaklandığı anlatılır. Nişanyan, bu hikâyeyi Osmanlı yönetici elitinin Arap topraklarındaki kültürel konumunun güçlü bir simgesi olarak yorumlar: Almanya'da eğitim görmüş, Avrupalı değerleri benimsemiş bu seçkinler, yönettikleri Arapları kendilerinden saymaz, onlara model olarak Batı'yı alırlar. Bu çelişki, Tanzimat sonrası merkezi yönetimin Arap vilayetlerine okullu, Batı tarzı eğitimli memurlar göndermesiyle ortaya çıkmış, hem yönetenler hem de yönetilenler için travmatik olmuştur.