Osmanlı Modernleşmesi ve Türklük Kavramı

Video, Osmanlı modernleşmesi sürecinde bir Osmanlı milleti yaratma projesini ve bu bağlamda Türklük kavramının değişen anlamlarını ele alıyor. Avrupa etkisiyle yükselen milliyetçilik akımına karşı Osmanlı'da dilin standartlaştırılarak 'Osmanlıca' adının verilmesi ve fesin ortak bir başlık olarak benimsenmesi, bu projenin simgeleri olarak öne çıkıyor. Fes, 1839 sonrası devlet bürokrasisinin ve gayrimüslimlerin de katılımıyla, üst sınıfın ortak serpuşu haline geliyor. Ancak 'Osmanlı aydını' kavramı yalnızca İstanbul, İzmir, Selanik gibi sınırlı çevrelerde yankı buluyor. Öte yandan, taşrada ve çevre bölgelerde Müslümanlar genellikle Türk olarak adlandırılsa da Türkler kendilerini bu terimle tanımlamaktan kaçınıyor; 'Türk' sözcüğü çoğunlukla alt tabakayı, köylüyü çağrıştırıyor. Ahmet Vefik Paşa örneğinde olduğu gibi, aydınlar bile kendilerini Türklükle özdeşleştirmekte tereddüt ediyor.