Osmanlı'da kölelik hep oldu mu? Nasıldı? Solcular Batı'da yapılan köleliği görüp diğerlerini neden görmezden geliyor.

Sevan Nişanyan, Osmanlı'da köleliğin İslam hukukunun bir gereği ve toplumsal düzenin vazgeçilmez bir unsuru olduğunu, savaş esirleri ve ticaret yoluyla (özellikle Kafkasya'dan cariye ve köle olarak) karşılandığını anlatıyor. Köleliğin korkunç bir zulüm düzeni olmadığını, kölelerin ekonomik varlık olarak görülüp belirli haklara sahip olduğunu, azat edilmelerinin adetten olduğunu vurguluyor. Osmanlı toplumunun köleliği hiçbir zaman ahlaki bir sorun olarak görmediğini belirtiyor. 1830'lardan itibaren İngiliz baskısıyla köle ticareti yasaklanmış, kaynaklar kurumuş olsa da köleliğin Cumhuriyet dönemine, hatta 1960-70'lere kadar fiilen sürdüğünü, eski kölelerin karın tokluğuna hizmetçilik yapmaya devam ettiğini ifade ediyor. Batı'da ise 18. yüzyılda kolonizasyon, sermaye birikimi ve endüstriyelleşme ile köleliğin devasa boyutlara ulaştığını, insani ilişkilerin koptuğunu ve Amerika gibi ülkelerde bir insanlık suçuna dönüştüğünü, bu nedenle büyük bir tepki doğduğunu açıklıyor.